خاندان آل فرات ، وزارت عبّاسيان را در اختيار داشتند . در سال 312 ق و در پى كنار نهاده شده آل فرات و دستگيرى و زندانى شدن آنها به اتّهام همكارى با قرامطه ، « 1 » حوادثى پديد آمد كه به اختفا و سپس حبس حسين بن روح انجاميد . « 2 » او در سال‌هاى 312 تا 317 ق درزندان به سر برد . در اين زمان ، يكى از نزديك‌ترين افراد به او يعنى محمّد بن على شلمغانى ، منحرف شد و براى خود ، ادّعاى نيابت كرد و نيابت حسين بن روح را انكار نمود . « 3 » انحراف شلمغانى بويژه در ايّام حبس حسين بن روح ، از مهم‌ترين حوادث در سازمان وكالت بوده است . « 4 » در سال 317 ق ، پس از كودتاى سپاهيان عليه مقتدر عبّاسى ، خليفه به زندان افتاد و زندانيان پيشين آزاد شدند . « 5 » پس از آزادى حسين بن روح از زندان و قدرت گرفتن برخى از افراد خاندان نوبختى در دربار عبّاسى و سپاه ، « 6 » او اقتدار و موقعيت پيشين خود را به دست آورد . حسين بن روح ، به تصريح موافقان و مخالفان ، از مهم‌ترين و عاقل‌ترين افراد دورهء خويش بود و در ميان مردم و حتّى دربار خلافت ، عزّت و احترام ويژه داشت . « 7 » رفتار حسين بن روح بويژه در ارتباط با باورهاى عمومى اهل سنّت ، بسيار محتاطانه بود . او دربان خويش را به سبب لعن كردن معاويه ، از كار بر كنار نمود « 8 » و با

--> ( 1 ) . ر . ك : تجارب الامم : ج 1 ص 120 - 127 . ( 2 ) . تاريخ الإسلام : ج 25 ص 190 . ( 3 ) . تاريخ الطبرى : ص 122 . ( 4 ) . ر . ك : ج 4 ص 97 ( فصل چهارم / محمّد بن على شلمغانى ) . ( 5 ) . تاريخ الإسلام : ج 5 ص 191 . ( 6 ) . ر . ك : خاندان نوبختى : ص 181 - 193 . ( 7 ) . ر . ك : تاريخ الإسلام : ج 25 ص 191 . ( 8 ) . الغيبة ، طوسى : ص 385 ح 348 .